Saoedie Arabië: op de drempel van een nieuw tijdperk
Emile Naus
Achter de voor westerlingen doorgaans behoorlijk gesloten deuren van Saoedi-Arabië vindt al decennia lang een stille transformatie plaats. Op de plek waar de islam tot bloei kwam, waar de grootste heiligdommen van het geloof te vinden zijn en waar de normen en waarden van de religie het strengst nageleefd lijken te worden, waait een onvermijdelijke wind van verandering en modernisering. Deze is deels ingegeven door de ideeën van verschillende opeenvolgende koningen van het huis van Saud over de rol die Saoedi-Arabië op mondiaal niveau moet spelen, maar ook door een aantal nijpende problemen waarvoor het land zich in de nabije toekomst geplaatst ziet. Daaronder de op handen zijnde explosieve bevolkingsgroei en het (ooit) opraken van ’s lands belangrijkste bron van inkomsten: olie.
Het moderne Saoedi-Arabië kent eigenlijk twee pijlers, een religieuze en een staatkundige. Deze zijn op allerlei manieren met elkaar verbonden, soms vullen ze elkaar aan en soms werken ze elkaar tegen. In dat licht heeft het woord ‘modern’ ook een dubbele betekenis, aangezien het ook de voortdurende spagaat van het land aangeeft tussen conservatieve en progressieve krachten. De conservatieve krachten worden vooral vertegenwoordigd door de leiders van de Wahabitische islam, genoemd naar stichter Mohammed ibn Abd al-Wahhaab (1703-1792) en de staatsgodsdienst van het land. Zij zijn verantwoordelijk voor de bijzonder strikte naleving van islamitische wetten en regels in het land, en hebben in de loop der jaren herhaaldelijk geprobeerd om bepaalde hervormingen tegen te houden.
De progressieve inpulsen komen, zij het lang niet altijd in even hoge mate, van het huidige Saoedische koningshuis dat afstamt van Abdul Aziz Al Saud. Deze heroverde in 1902 Riyad, de plek waar de Al-Saud dynastie ooit ontstond, op de rivaliserende Al Rashid familie en dat markeerde in feite het begin van het hedendaagse Saoedi-Arabië. Abdul Aziz Al Saud, de eerste koning van Saoedi-Arabië, was in de eerste dertig jaar van zijn bewind (hij was 22 toen hij Riyad bezette) druk bezig met het vormen van de Saoedische staat zoals die er nu geografisch uitziet. Pas in 1932 zou er sprake zijn van een verenigd Saoedi-Arabië. Zes jaar later werd er echter olie ontdekt op Saoedisch grondgebied, en dat zou de toekomst van het land voorgoed veranderen, niet alleen economisch maar ook sociaal-cultureel. Economisch zijn de gevolgen van deze ontdekking bekend: Saoedi-Arabië werd een grootmacht op het gebied van energie en dat leverde het land fabelachtige rijkdommen op. Het bezit 24 procent van de bewezen olievoorraad op aarde en is ’s werelds grootste exporteur van ruwe olie.
Wil je het hele artikel lezen? Dat kan door een mail te sturen naar info@sillenmedia.nl en de betreffende editie (02.1) te bestellen.
